Gepubliceerd op 20 november 2025 – Op 13 november 2025 vond het ACHC-symposium ‘Sociale media & Mentale gezondheid’ plaats. Onder leiding van ACHC-onderzoekers Brittany Chan, Mieke Oldeman en Eline Smit werd gereflecteerd op wat er uit de wetenschap en de praktijk bekend is over de relatie tussen sociale media en mentale gezondheid, en wat we kunnen doen om ervoor te zorgen dat elke jongere online veilig en gezond kan opgroeien.
Het programma startte met een presentatie van Esther Roozendaal, hoogleraar Digitale weerbaarheid & veerkracht aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. In haar presentatie “Wijs en weerbaar met sociale media” ging zij in op wat kinderen en
jongeren nodig hebben om de mogelijkheden van sociale media optimaal te benutten en effectief te kunnen omgaan met de uitdagingen en risico’s. Ze besprak ook hoe de nieuwe richtlijn Gezond Schermgebruik een rol kan spelen om jongeren te helpen om wat ze weten over gezond en veilig sociale mediagebruik ook daadwerkelijk in de praktijk te brengen.
Vervolgens vertelde Mieke Oldeman, promovenda aan de Universiteit van Amsterdam, wat jongeren met angst- en depressieklachten denken over het zien van mentale gezondheidscontent op sociale media en hoe het hen wel of niet geholpen heeft. Wat blijkt? Onze zorgen over dit fenomeen zijn wellicht groter dan nodig, want jongeren geven aan ook informatie en steun te vinden in online korte video’s.
Karolien Poels, naar Amsterdam afgereisd vanuit Antwerpen, vertelde meer over een systematische review en meta-analyse die zij met haar team heeft uitgevoerd om na te gaan of het (tijdelijk) stoppen met sociale media – de zogenaamde ‘sociale media abstinentie’ – een impact heeft op mentaal welzijn. De conclusie? Eenvoudigweg ‘offline gaan’ lijkt geen wondermiddel te zijn.
Voordat we overgingen naar de presentaties door onze praktijkpartners, namen Jessica Piotrowski en Amber van der Wal – beiden werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam – het publiek in een interactieve sessie mee in de dynamische wereld van jeugd en media, waarin samenwerking tussen wetenschap en praktijk zowel noodzakelijk als complex is.
Rebecca Wald en Thibaut Coenegracht van het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) gaven de al eerder genoemde richtlijn Gezond Schermgebruik meer handen en voeten door in te gaan op wat ouders en professionals houvast kan bieden bij het navigeren door de wereld van sociale media. Met praktische adviezen voor ouders en professionals boden zij concrete handvatten voor het opvoeden in de digitale leefomgeving, die gebaseerd zijn op wetenschap, praktijk en ervaring – de drie pijlers van het NJI.
Als afsluiter van een heel geslaagde dag vertelde Jasmijn Ritmeester, projecleider Studentenwelzijn aan de Universiteit van Amsterdam, hoe de inzet van sociale media kan worden gebruikt om de mentale gezondheid van studenten te versterken. Zij vertelde dat sociale media cruciaal zijn om studenten laagdrempelig te bereiken, het gesprek tussen peers te stimuleren en ook jongeren zonder expliciete hulpvraag te betrekken. Sociale media kunnen dus ook positief worden ingezet.
Gedurende de dag waren er ook een drietal Blitz presentaties waarin recente onderzoeksresultaten werden gedeeld, bijv. over het effect van schermtijd op leerprestaties, online wedden en gokken, en een project van de Ajax Foundation.
Het symposium werd mede mogelijk gemaakt door de Amsterdam School of Communication Research (ASCoR), de Netherlands-Flanders Communication Association (NeFCA), het Health Behaviour & Chronic Diseases Research Program van Amsterdam Public Health, en de Research Priority Area Youth Digitality.
De presentaties zijn hier te vinden.
We kijken terug op een inspirerende dag!