Supreme Nudge: duurzame preventie van cardiometabool risico door het stimuleren van gezond gedrag

Een gezonde levensstijl – een gezond dieet en regelmatige lichaamsbeweging – draagt aanzienlijk bij aan de preventie van chronische ziekten. Mensen met een lagere sociaaleconomische positie (SEP) hebben vaak ongezondere levensstijlen in vergelijking met mensen met een hogere SEP. Echter, interventies gericht op het bevorderen van een gezonde levensstijl hebben vaak moeite om de lagere SEP-bevolking te bereiken en kunnen zelfs sociale ongelijkheid verergeren. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat deze interventies traditioneel gericht zijn op individuele determinanten van gedrag, zoals kennis, attitudes en intenties. Bovendien zijn deze interventies vaak ineffectief, deels omdat ze geen rekening houden met de sociale, fysieke en politieke context waarin levensstijlkeuzes worden gemaakt; ongezond gedrag kan worden gezien als een automatische reactie op de “obesogene” omgeving.

Veranderingen in de omgeving waarin mensen leven kunnen aanzienlijk bijdragen aan het bevorderen van een gezonde levensstijl en het bereiken van alle doelgroepen. Veranderingen in de omgeving moeten ervoor zorgen dat de gezonde keuze de gemakkelijke keuze wordt, de voor de hand liggende keuze, of zelfs de enige keuze, vooral voor moeilijk bereikbare populaties, zoals mensen met een lagere SEP. Het is echter onbekend of omgevingsinterventies ook op lange termijn effectief zijn voor het verbeteren van risicofactoren voor hart- en vaatziekten en dit moet verder worden onderzocht.

In Supreme Nudge wordt een geïntegreerde interventie ontwikkeld en bestudeerd in supermarkten, waar de “supermarkt omgeving” is ontworpen om gezonde voedselkeuzes gemakkelijker en natuurlijker te maken. De supermarkt is een cruciale omgeving waarin levensstijlkeuzes worden gemaakt, en het verleiden tot gezondere voedselkeuzes via productplaatsing, prijswijzigingen en berichten kan directe en langdurige effecten hebben. Dit wordt gecombineerd met een mHealth-interventie die individuen voorziet van realtime, gepersonaliseerde feedback en advies over hoeveel, waar en wanneer ze aan lichaamsbeweging moeten doen en hoe ze dit kunnen verhogen. De effecten op risicofactoren voor hart- en vaatziekten worden onderzocht. Deze interventie bouwt voort op eerdere succesvolle interventies om gezond eten en voldoende lichaamsbeweging te bevorderen, maar combineert twee innovatieve benaderingen: nudging en prijswijzigingen, met realtime feedback met behulp van kunstmatige intelligentie en contextspecifieke informatie en advies over levensstijlgedrag.

Supreme Nudge is een 5-jarig project gefinancierd door de Nederlandse Hartstichting en ZonMw. Het wordt gecoördineerd door het VU Medisch Centrum Amsterdam en omvat partners van de VU Universiteit, Universiteit van Amsterdam, Universitair Medisch Centrum Utrecht, Universiteit Utrecht, het Voedingscentrum, Nynke van der Laan (ICT-ontwikkelaar), Duwtje (creatieve ontwerpers) en supermarktketen Coop.